Bu rehberi neden okumalısınız?

Kara para aklama denince çoğu yönetici bankaları, kuyumcuları veya büyük suç örgütlerini düşünür. Oysa aklama girişimlerinde gerçek faaliyeti olan sıradan şirketler de araç olarak kullanılabilir. Bir tedarikçinin faturası, bir ortağın "borç" olarak koyduğu para veya yurt dışından gelen bir avans, şirketinizi farkında olmadan riskli bir işlemin parçası hâline getirebilir.

Böyle bir durumda sürece bilerek katılan yönetici, ortak veya çalışanlar kişisel ceza sorumluluğuyla karşılaşabilir. Şirketin banka ilişkileri ve ticari itibarı da olumsuz etkilenebilir.

Üç ayrı kavramı karıştırmayın

1. Kara para aklama nedir?

Suçtan elde edilen malvarlığının kaynağını gizlemek ve ona meşru bir kazanç görünümü vermektir. Süreç genellikle üç adımda işler:

Şekil 1. Aklamanın üç adımı

İkinci ve üçüncü adımlarda şirket işlemleri de araç olarak kullanılabilir: gerçeği yansıtmayan faturalar, ortaklar cari hesabı, sermaye artırımı ve dış ticaret bunların tipik örnekleridir.

2. Şirketiniz nasıl "araç" olabilir?

Aşağıdaki durumlar uygulamada sık karşılaşılan örneklerdir. Hiçbiri tek başına suç değildir, ancak her biri sorgulanmayı hak eder.

3. Sekiz uyarı işareti

Satış, satın alma ve finans ekiplerinizin aşağıdaki durumlarda yönetime bilgi vermesini sağlayın:

Şekil 2. Yöneticinin bilmesi gereken uyarı işaretleri — örnek niteliğindedir; tek başına suç veya şüphe gerekçesi değildir

4. Kim, neden sorumlu olabilir?

Ceza sorumluluğu şahsidir (TCK 20). Herkes yalnızca kendi fiili ve kastı ölçüsünde sorumludur; unvan veya pozisyon tek başına sorumluluk doğurmaz. Aşağıdaki tablo, hangi davranışın kim bakımından sorumluluk doğurabileceğini gösterir.

Hangi davranış, kim için sorumluluk doğurabilir?

Diğer önemli ceza hükümleri

5. Sektörünüz "yükümlü" mü?

Bazı sektörler, kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi gibi yükümlülüklere doğrudan tabidir. Bu sektörlerde ihlaller, türüne ve yükümlü grubuna göre değişen tutarlarda idari para cezasına, bazıları ise adli cezaya konu olabilir. Örneğin finansal olmayan yükümlüler için müşterinin tanınması yükümlülüğünün her bir ihlalinde 2026 yılı cezası 284.449 TL'dir.

Tablo özettir; kapsam ve sınırlar için Tedbirler Yönetmeliği md.4'ün güncel metni esas alınmalıdır.

6. Ekim 2026'da ne değişti?

07.10.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle bankalar ve diğer yükümlülerin kimlik tespiti yapacağı tutarlar iki katına çıktı:

Şekil 3. Kimlik tespiti eşikleri

• Genel işlemlerde sınır 185.000 TL'den 370.000 TL'ye çıktı.
• Havale/EFT ve kripto varlık transferlerinde sınır 15.000 TL'den 30.000 TL'ye çıktı.
• Bankalar, internet ve mobil işlemlerde SMS ile gelen tek kullanımlık kodla doğrulama yaptıklarında, belirli şartlarla imza örneği istemeyebilecek.

2026 yılında ayrıca para ve değerli eşya nakli yapan şirketler yükümlüler arasına alındı (Şubat). BM yaptırım listelerinin MASAK internet sitesinden duyurulmasına da başlandı (Eylül).

7. Yaptırım listeleri ve kripto varlıklar

Yaptırım listeleri

BM Güvenlik Konseyi kararları ve Türkiye'nin terörün finansmanı ile kitle imha silahları kapsamında aldığı kararlarla bazı kişi ve kuruluşların malvarlıkları dondurulabilir. Dondurma kararının gereğini yerine getirmemek ve listelenen kişilere bilerek fon sağlamak suçtur (6415 md.15; 7262 md.5). Hangi işlemlerin yasak olduğu, ilgili kararın kapsamına göre belirlenir. Dış ticaret yapan şirketler için yeni müşteri ve tedarikçilerin liste kontrolü önemli bir iyi uygulamadır.

Şekil 4. Yeni iş ortağında liste kontrolü (iyi uygulama)

Kripto varlıklar

• Şirket parasıyla yatırım amaçlı kripto varlık edinilecekse, hizmet sağlayıcının faaliyet izni SPK'nın resmî duyurularından teyit edilmelidir. SPK'nın faaliyette bulunanlar listesinde yer almak tek başına izin anlamına gelmez.
• Bu tür işlemler yönetim kurulu kararına bağlanmalı ve tüm kayıtları saklanmalıdır (iyi uygulama).
• "Ortağın cüzdanından" gelen kripto kaynaklı sermaye veya borç, kaynağı belgelenmedikçe kabul edilmemelidir (iyi uygulama).

8. Bankanız neden soru soruyor?

Bankalar müşterilerini tanımak, işlemlerini izlemek ve şüpheli gördükleri işlemleri MASAK'a bildirmekle yükümlüdür. "Bu ödemenin amacı nedir?" sorusu bu yükümlülüğün olağan bir parçasıdır ve tek başına bir şüphe bulunduğu anlamına gelmez. Bankaların iç politikaları kanuni asgari yükümlülüklerin ötesine de geçebilir.

Olası durumlar ve hazırlık

9. Yöneticinin 10 adımlık kontrol listesi

Bu liste, yükümlü olmayan şirketler için kanuni zorunluluk değil, risk azaltıcı iyi uygulama önerileridir. Bir sonraki yönetim toplantınızda gözden geçirebilirsiniz; "Hayır" yanıtı verilen her madde bir iyileştirme alanına işaret eder.

Başlıca dayanaklar