Bülten 2013-86 Haciz ve İhtiyati Hacize İlişkin Vergi Mahkemesi Kararları Kesinleşme Beklenmeden Uygulanacak

Erdoğdu Öz

Yeminli Mali Müşavir

Erta Bağımsız Denetim ve YMM Ltd.Şti.

İstanbul,14.12.2013

BÜLTEN (E.Ö. 2013-86)

HACİZ VE İHTİYATİ HACİZE İLİŞKİN VERGİ MAHKEMESİ KARARLARI KESİNLEŞME BEKLENMEDEN UYGULANACAK

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan;

“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.”

hükmünün son  cümlesinde yer alan” Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.” hükmü Anayasa Mahkemesinin 10/7/2013 tarihli ve E. No:2012/107, K. No:2013/90 sayılı kararı ile anayasaya aykırı bulunmuş ve  Resmi Gazete’de yayımlandığı 22.11.2013 tarihi itibariyle iptal edilmiştir.

Bu iptal hükmüne göre, ihtiyati haciz ve hacize ilişkin vergi mahkemesi kararları diğer kararlarda olduğu gibi nihai kararın kesinleşmesi beklenmeden 30 gün içinde uygulanacaktır.

Bu kararla ilgili olarak, Maliye Bakanlığı yayımladığı Tahsilat İç Genelgesi Seri No:2013/1’de açıklamalar yapmıştır.

Buna göre;

-Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararının Resmi Gazetede yayımlandığı 22/11/2013 tarihinden sonra (bu tarih dahil) haciz veya ihtiyati haciz işlemleri ile ilgili olarak mahkemelerce verilen iptal veya yürütmeyi durdurma kararları üzerine nihai kararın kesinleşmesini beklemeksizin vergi dairelerince kararın gereklerine göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

-Mahkemeler tarafından haciz ve ihtiyati haciz işlemlerinin yürütülmesinin durdurulmasına veya iptallerine karar verilmesi üzerine kararın tebliğ edilmesinden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara konu işlemin vergi dairesince geri alınması gerekecektir.

-Anayasanın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “İptal kararları geriye yürümez.” hüküm gereğince, iptal edilmiş olan kanun, kanun hükmünde kararname veya içtüzük hükümleri, iptal kararının Resmi Gazetede yayımlandığı veya yürürlüğe gireceği güne kadar geçerli olacaktır. Bu tarihe kadar söz konusu düzenlemelere dayanılarak yapılmış ve etkisi tükenmiş olan bütün işlemler geçerlidir.

-Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten önce verilmiş, iptal edilen hüküm nedeniyle uygulanmamış ve Anayasa Mahkemesi kararının yayımlandığı tarihten sonra da hala yerine getirilmesi mümkün olan bir mahkeme kararının (yürütmeyi durdurma veya iptal kararı) bulunması halinde Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni hukuksal durum dikkate alınarak işlem yapılması gerekmektedir.

Bu iç genelge aşağıdadır.

 

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

Sayı    : 87893753-010.06.01.[36-1 ] -129680                                  12/12/2013                             

Konu  : Tahsilat İç Genelgesi (Seri No: 2013/1) 

TAHSİLAT İÇ GENELGESİ

(Seri No: 2013/1)

…………. VALİLİĞİNE

(Defterdarlık:Gelir Müdürlüğü)

………….VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

22/11/2013 tarihli ve 28829 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 10/7/2013 tarihli ve E. No:2012/107, K. No:2013/90 sayılı kararı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının “Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.” biçimindeki son cümlesinin iptaline karar verilmiş ve bu karar yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Anayasanın 153 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar.” hüküm gereğince, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen hükümlerin idare ve yargı birimlerince uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Bu hüküm uyarınca, Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararının Resmi Gazetede yayımlandığı 22/11/2013 tarihinden sonra (bu tarih dahil) haciz veya ihtiyati haciz işlemleri ile ilgili olarak mahkemelerce verilen iptal veya yürütmeyi durdurma kararları üzerine nihai kararın kesinleşmesini beklemeksizin vergi dairelerince kararın gereklerine göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararı ve kararın gerekçesi dikkate alındığında 2577 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının son cümlesinin iptalinden sonra, mahkemeler tarafından haciz ve ihtiyati haciz işlemlerinin yürütülmesinin durdurulmasına veya iptallerine karar verilmesi üzerine kararın tebliğ edilmesinden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara konu işlemin vergi dairesince geri alınması gerekecektir.

Bu itibarla, mahkeme kararıyla yürütülmesi durdurulan veya iptal edilen haciz ya da ihtiyati hacizlerin ve bu işlemlere bağlı olarak yapılmış olan diğer işlemlerin kaldırılması icap edecektir.

Anayasanın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “İptal kararları geriye yürümez.” hüküm gereğince, iptal edilmiş olan kanun, kanun hükmünde kararname veya içtüzük hükümleri, iptal kararının Resmi Gazetede yayımlandığı veya yürürlüğe gireceği güne kadar geçerli olacaktır. Bu tarihe kadar söz konusu düzenlemelere dayanılarak yapılmış ve etkisi tükenmiş olan bütün işlemler geçerlidir.

Ancak, Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten önce verilmiş, iptal edilen hüküm nedeniyle uygulanmamış ve Anayasa Mahkemesi kararının yayımlandığı tarihten sonra da hala yerine getirilmesi mümkün olan bir mahkeme kararının (yürütmeyi durdurma veya iptal kararı) bulunması halinde Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni hukuksal durum dikkate alınarak işlem yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.                                                                                     

   Mehmet KİLCİ

Gelir İdaresi Başkanı